چاقو، مغار یا قلم منبت کاری با تیغه های مختلف و در اندازه و فرم های متفاوت، از ابزارهای اصلی منبت کاری و کنده کاری روی چوب بشمار می آیند. مغار از مهمترین ابزارهای منبت کاری می باشد که با گذشت سالها از ایجاد هنر منبت، هنوز تغییر چندانی نکرده اند.
- مغار:
وسیله ای تیز و برنده می باشد که در هنر منبت جهت کنده کاری و تراشیدن چوب مورد استفاده قرار می گیرد. مغارها اندازه هاي مختلفي دارد كه اين اندازه ها براساس پهناي مغار تعيين مي شود. هر مغار از 2 قسمت: یک دسته از جنس چوب یا پلاستیک و یک تیغه فولادی تشکیل شده است.
بطور کلی، از 4 نوع مغار در منبت کاری چوب استفاده می شود:
1. مغار تخت: تیغه مغار تخت از یکطرف صاف و از طرف دیگر پخ می باشد. از این مغار برای کندن زمینه کار، سطوح صاف، خط انداختن خطوط راست و ... استفاده می شود.
- چوب ساب و سوهان:
چوب ساب فلزی است مستطیل شکل که 20 تا 30 سانتی متر طول دارد و در دو طرف آن دانه هایی وجود دارد که "آج" نامیده می شود. انتهای چوب ساب باریک می باشد که دسته ای چوبی یا پلاستیکی در آن قرار می گیرد.
سوهان نیز شبیه چوب ساب است، ولی آج های آن بصورت شیارهایی در دو طرف بوده که به اندازه تمام عرض سوهان می باشد.
قطعاتی از کار که قوس دارد و یا امکان صاف کردن آن با ابزارهای دیگر نباشد، بوسیله چوب ساب یا سوهان پرداخت می گردد.
- چکش:
از چکش برای ضربه زدن به مغار استفاده می شود. جنس چکش از چوب و یا پلاستیک فشرده می باشد.
دلایل استفادۀ منبت کاران از چکش چوبی و یا لاستیکی بشرح ذیل می باشد:
- هنگام ضربه زدن به مغار باعث می شود، ضربات کمتر صدا داشته باشد.
- دسته مغار خراب نشود و آسیب نبیند.
- وزن آن سبک تر از چکش فلزی است، که این امر باعث می شود تا منبت کاران کمتر خسته شوند.
- چون سر چکش چوبی بزرگتر است، کار کردن با آن به مراتب راحت تر می باشد.
- گیره دستی یا پیچ دستی:
- گیره رومیزی یا گیره کله:
- میز کار:
در منبت کاری، بدلیل وارد کردن ضربات متعدد به قطعه کار، باید از یک میز محکم استفاده شود. میز کار می تواند از چوب باشد یا می توان پایه های آنرا از فلز و صفحۀ میز کار را از چوب ساخت.
- روغن دان:
مخزنی است که روی در آن لولۀ باریکی و در کنار مخزن ضامنی قرار دارد که با فشار دادن آن، روغن از لوله بیرون می آید و برای روغن کاری از آن استفاده می شود.
- قلمو و ظرف نفت:
یک قوطی یا شیشه دهان گشاد دردار با یک قلمو، یکی از وسایل منبت کاران می باشد. منبت کاران معمولا برای نرم شدن چوب و نیز جهت جلوگیری از شکسته شدن گوشه های طرح، چوب را آغشته به نفت می کنند. بعد از مالیدن نفت روی چوب باید مدتی صبر کرد تا نفت در چوب نفوذ کند.
- چنگال:
چنگال فلزی است به طول 10 سانتی متر که همانند چنگال، 3 شاخۀ نوک تیز دارد و جهت سوراخ زدن به زمینۀ کار استفاده می شود. با این کار زمینه کار را سوراخ های ریز زده تا زیباتر شود. منبت کار معمولا زمینه کارهایی که ناصاف و ناهموار باشند را سوراخ می کنند تا ایراد آن کمتر مشخص شود.
- ظرف روغن:
ظرف کوچکی است که در داخل آن پنبه قرار داده و درون آن روغن پارافین ریخته می شود. منبت کار با استفاده از ظرف روغن، هر از چند گاهی نوک مغار را هنگام کار روغنی می کنند تا مغار راحت تر حرکت کند. علت استفاده از روغن پارافین این است که بعد از مدتی روغن از بین می رود و لکه بر جای نمی گذارد.
به این مطلب امتیاز بدهید:
موضوعات مرتبط با این مطلب :
برچسب ها: